Trabzon'dan Türkistan'a Türk Dünyası'nın Jeopolitiği Karadeniz Teknik Üniversitesinde Ele Alındı

Türk Dünyası Parlamenterler Birliği ve Üniversitemiz iş birliğiyle düzenlenen “Trabzon’dan Türkistan’a: Tarih–Kültür–İnsan” ve “Türk Dünyasının Jeopolitiği: Çok Kutuplu Uluslararası Düzen ve Stratejik İş Birliği” konulu akademik toplantı, Prof. Dr. Osman Turan Kültür ve Kongre Merkezi’nde Birlik Genel Başkanı Nail ÇELEBİ,Geenel Sekreter Şaban KARDEŞ ve Birlik Yöntim Kurulu Üyes Kemal ALBAYRAK dan oluşan heyetimizce 24 Eylül 2026 tarihinde gerçekleştirildi.

Toplantının açılış programına; Rektörümüz Prof. Dr. Hamdullah ÇUVALCI, Trabzon Büyükşehir Belediye Başkan Vekili Ahmet Yüksel GÜLAY, Azerbaycan Cumhuriyeti Millî Meclisi Başkan Yardımcısı Prof. Dr. Musa KASIMLI, 21. Dönem Trabzon Milletvekili Nail ÇELEBİ’nin yanı sıra çok sayıda akademisyen, öğrenci ve davetli katıldı.

Programın açılışında konuşan  Türk Dünyası Parlamenterler Birliği Genel Başkanı Nail ÇELEBİ; Karadeniz Teknik Üniversitesinin ev sahipliğinde Türk Dünyası Parlamenterler Birliğimiz tarafından hazırlanan ve Trabzon Büyükşehir Belediye Başkanlığı ve Rektörlük makamının olumlu destekleriyle düzenlediğimiz “Türk Dünyasının Jeopolitiği: Çok Kutuplu Uluslararası Düzen Ve Stratejik İş Birliği” ve “Trabzon’dan Türkistan’a: Tarih-Kültür-İnsan” konulu iki panelle;

Türk dünyasının geçmişten aldığı güç ile geleceğe uzanan yolculuğunu birlikte değerlendirmek üzere bir araya gelmiş bulunuyoruz

Bu buluşma, yalnızca bir kongre değil; aynı zamanda ortak hafızamızın, ortak kimliğimizin ve ortak geleceğimizin yeniden inşa edildiği önemli bir zemindir.

Türk dünyası; Orta Asya’dan Anadolu’ya, Kafkasya’dan Balkanlara uzanan geniş bir medeniyet coğrafyasını ifade etmektedir. Bu coğrafyayı bir arada tutan en güçlü bağ ise hiç şüphesiz ki ortak tarih, ortak kültür ve ortak değerlerdir.

Ancak günümüzde bu bağların yalnızca hatırlanması yeterli değildir. Asıl mesele; bu güçlü mirası, somut iş birliklerine ve stratejik ortaklıklara dönüştürebilmektir.

Bu itibarla,21. yüzyılın Türkler için yeni bir başlangıç ve yüksek medeniyet tasavvurunun tecelli edeceği bir süreç olacağı inancıyla gerçekleştireceğimiz bu bilimsel etkinliklerle tarihi İpek yolunun çok önemli bir istasyonu olanTrabzon’dan hem Türk milletine hem de 300 milyonluk Türk Dünyası halklarına selam göndereceğiz

Bu selamın içinde iktisadî, jeopolitik, jeokültürel ve jeoekonomik perspektifler yer alacaktır.

Temel hedefimiz küreselleşmenin hız kazandığı ve dünyamızın hızla yeniden biçimlendirildiği bir süreçte kuzey yarım kürenin en kıymetli noktası olan Avrasya’da tarih boyunca var olan ve tarihin sonuna kadar da yaşayacak olan Türk halklarının yüksek potansiyelini bir kez daha zikrederek bunun farkındalığına dikkat çekmek, bir kolektif şuur inşasına katkı sunmak ,

Ayrıca,Bu coğrafi hat üzerinde insan haklarını temel alan, hukukun üstünlüğüne  ve demokratik değerleri yaşatma ülküsüne inanan ve bu değerler manzumesiyle coğrafyanın bahşettiği imkânları hakça paylaşmaya hazır olan bir asil topluluğun varlığını bilimsel bir platformdan insanlığın vicdanına bir kez daha haykırmak olacaktır.

Bunu yaparken her biri alanının uzmanı olan ve yetkinliklerini ulusal ve uluslararası ölçekte ispatlamış olan altı bilim insanının kıymetli fikirleri Türk Dünyası Parlamenterler Birliği olarak bizlere çıkmış olduğumuz bu kutlu yolda rehberlik edecektir.

Değerli katılımcılar,

İçinde bulunduğumuz çağ, uluslararası sistemin yeniden şekillendiği bir dönemdir. Çok kutuplu dünya düzeninde ülkeler, artık tek başına hareket etmek yerine, bölgesel iş birlikleri ve ortak vizyonlar üzerinden güç kazanmaktadır.

Bu noktada Türk dünyası, sahip olduğu jeopolitik konum, doğal kaynaklar ve insan potansiyeli ile büyük bir fırsat alanına sahiptir. Ancak bu potansiyelin etkin bir güce dönüşmesi için üç temel unsur ön plana çıkmaktadır:

Birincisi: Kültürel Bağların Güçlendirilmesi,

İkincisi: Kurumsal ve Stratejik İş Birliği,

Üçüncüsü: Ortak Gelecek Vizyonudur.

Trabzon’da düzenlenen bu kongre de tam olarak bu anlayışın bir yansımasıdır. Tarih boyunca doğu ile batı arasında köprü olan bu şehir, bugün de Türk dünyası için kültürel köprülerden stratejik ortaklığa uzanan bir vizyonun merkezi olma özelliği taşımaktadır.

Bugün burada yapılacak tartışmalar, sunulacak görüşler ve ortaya konulacak fikirler; sadece akademik birer katkı değil, aynı zamanda Türk dünyasının geleceğine yön verecek önemli adımlar olacaktır.

Unutmamalıyız ki; güçlü bir gelecek, ancak ortak akıl, ortak irade ve ortak hedeflerle mümkündür.

Bu vesileyle, kongremizin Türk dünyası için hayırlara vesile olmasını diliyor; Bu etkinliğin gerçekleşme sürecinde bizlere destek olan, katkı sunan tüm kurum ve kuruluşlarımızın çok kıymetli yöneticilerine , akademisyenlere ve katılımcılara teşekkür etti,

Programın açılışında konuşan Rektörümüz Prof. Dr. Hamdullah ÇUVALCI, Türk dünyasının köklü tarihi, ortak kültürel değerleri ve geniş coğrafyasıyla büyük bir medeniyet birikimine sahip olduğunu belirtti. Trabzon’un tarih boyunca Anadolu’yu Kafkasya’ya ve Karadeniz’i Asya’nın içlerine bağlayan kadim bir geçiş ve etkileşim merkezi olduğuna dikkat çeken Prof. Dr. ÇUVALCI, programın “Trabzon’dan Türkistan’a” başlığını taşımasının bu ruhu çok güçlü bir şekilde yansıttığını ifade etti. Çok kutuplu uluslararası sistemin belirginleştiği günümüzde enerji koridorları, ticaret yolları ve güvenlik politikalarının yeniden şekillendiğini vurgulayan Rektörümüz Prof. Dr. Çuvalcı, üniversitelerin ülkeler arasındaki ilişkileri dönemsel gelişmelerin ötesine taşıyan kalıcı güven ve iş birliği kurumları olması gerektiğini kaydetti.

Açılış konuşmalarının ardından etkinlik, alanında uzman isimlerin katıldığı iki ayrı panel ile devam etti.

KTÜ Edebiyat Fakültesi öğretim üyesi Prof. Dr. Hikmet ÖKSÜZ’ün moderatörlüğünde gerçekleştirilen “Trabzon’dan Türkistan’a: Tarih–Kültür–İnsan” başlıklı ilk panelde, Marmara Üniversitesi öğretim üyesi Prof. Dr. Okan YEŞİLOT "Türk Devletleri Teşkilatının Geleceği: Fırsatlar ve Riskler", Azerbaycan Millî Meclisi Başkan Yardımcısı Prof. Dr. Musa KASIMLI "Tarihten Günümüze Türk Dünyası Ülkelerinin İş Birliğinde Parlamenterlerin Rolü" ve Ondokuz Mayıs Üniversitesi öğretim üyesi Prof. Dr. İbrahim TELLİOĞLU ise "Doğu Karadeniz’de Türkler" temalı sunumlarını gerçekleştirdiler.

“Türk Dünyasının Jeopolitiği: Çok Kutuplu Uluslararası Düzen ve Stratejik İş Birliği” başlıklı ikinci panel oturumunun moderatörlüğünü Karadeniz Teknik Üniversitesi öğretim üyesi Prof. Dr. Özgür TÜFEKÇİ gerçekleştirdi. İkinci panelde; Yıldız Teknik Üniversitesi öğretim üyesi Prof. Dr. Mehmet Akif OKUR "Türk Dünyasının Stratejik Ufku: Tarihsel Jeopolitik ve Yeni Uluslararası Düzen", Bahçeşehir Üniversitesi öğretim üyesi Prof. Dr. Çağla Gül YEŞEVİ "Orta Asya’da İş Birliği ve Diplomatik Dinamikler" ve Kadir Has Üniversitesi öğretim üyesi Prof. Dr. Mitat ÇELİKPALA "Avrasya Güvenlik Mimarisi ve Türk Dünyasının Stratejik Konumu" üzerine değerlendirmelerde bulundu.

Gerçekleştirilen oturumlarda ve genel değerlendirmelerde; çok kutuplu uluslararası sistemde Türk dünyası ülkeleri arasındaki iş birliğinin güçlendirilmesi, parlamenter tecrübe ile akademik bilginin aynı zeminde buluşturulması ve ortak geleceğin inşasında genç nesillerin aktif rol almasının önemi vurgulandı. Tarihin sunduğu fırsat döneminde bilim ve teknoloji ışığında ortak projeler geliştirilmesi çağrısında bulunuldu.

Program, soru-cevap bölümünün ardından panelistlere teşekkür belgelerinin takdim edilmesiyle sona erdi.